Cumartesi, 13 Haziran 2009 20:24

Türk Dünyasinda yer adlarinin siirlerde kullanimi

Written by 
Rate this item
(0 votes)

Candemir " Geçmise dönük birer pencere olan yer adlari, kentlerin, caddelerin, sokaklarin, nehirlerin, daglarin, denizlerin tanitim kartidir” dedi.


Anadolu Üniversitesi Türk Dili Okutmani Kevser Candemir "Türk Dünyasinda Yer Adlarinin Siirlerde Kullanimi" baslikli bildirisinde dil biliminin bir kolunu olusturan, uygarliklar ve siyasi tarih süreci hakkinda bilgi veren ve halk bilimi, cografya, tarih, insan ve doga ile ilgili farkli alanlari kapsayan yer adlarinin, siirde kullanimi ile ilgili bir çalisma sundu. Bildirisinde yazinsal ürünlerin en eskisi ve en çok gelisme gösteren türü olan siirde Türk dünyasinda yer adlarinin geçtigi örneklere yer vermeyi amaçladigini ifade eden Kevser Candemir, bu konuyu seçmesindeki nedeni ise su sözlerle açikladi: “Geçmise dönük birer pencere olan yer adlari, bölgenin yer yapisindan, ikliminden, bitki örtüsünden ve canlilarindan da etkilendigi için kentlerin, caddelerin, sokaklarin, nehirlerin, daglarin, denizlerin tanitim kartidir.”


Siir anlayisinin bakis açilarina ve dönemlere göre degiserek günümüze geldigini söyleyen Candemir, siirin çocuklardan yetiskinlere; krallardan imparatorlara; askerlere, devlet adamlarina varincaya dek herkese kendi ölçüleri içinde seslenen yazinsal bir ürün oldugunu kaydetti. "Bazi yer adlari da mermere kazinmis gibidir, yillar geçse de uluslarin belleklerinden silinmez, nesilden nesile aktarilir. Edebi ürünler ayni kaynaktan beslendigi için, Türk dünyasinda edebiyat alaninda, dolayisiyla siirde duygu, düsünce, hayal ve estetik bakimdan benzer özellikler görüldügü gibi yer adlarinin da geçtigi pek çok benzer örnege rastlariz " diyen Candemir, yer adlarinin geçtigi çok sayida siirden de örnekler sundu: "Istanbul'u dinliyorum gözlerim kapali; Serin serin Kapaliçarsi; civil civil Mahmutpasa, diyen Orhan Veli, "Ey Türk Uyan" siirinde Semerkend, Idikut, Karakurum, Karabag, Bursa, Edirne, Konya gibi yer isimleri kullanan Mehmet Emin YURDAKUL, siirlerinde geçen yer adlarindan Orta Anadolu ve Çukurova'yi dolastigi anlasilan halk sairi Dadaloglu, gurbet duygusunun hakim oldugu “Han Duvarlari” siirinde de, üç gün süren araba yolculugu sirasinda ayrintilariyla görülen Anadolu cografyasini; Ulukisla, Orta Anadolu, Toros Daglari, Nigde, Incesu, Erciyes, Arapeli gibi yer adlarini da kullanarak veren Faruk Nafiz ÇAMLIBEL, “Ben ömrüm boyunca Anadolu’yu dinleyecegim ve onun sesini dinletmeye çalisacagim.” Diyen Ahmet Kutsi TECER, Sakarya, Inönü, Afyon, Dumlupinar, Aydin, Antep gibi Türk kahramanliklarinin ölmsüzlestigi, tarihe malolmus yer adlarinin geçtigi Kuvay-i Milliye Destani’yla Nazim HIKMET bu örneklerden sadece birkaçi. Kevser Candemir son olarak bildirisinin sonucu için sunlari söyledi: "Insanin yürüdügü yer gülistandir" diyen Kazak atasözünde de deginildigi gibi insanin ayak bastigi her toprak gül bahçesi güzelligine erismis ve örneklemeye çalistigim siirlerde de yerini almistir. Okutma Kevser Candemir "Türk Dünyasinda Yer Adlarinin Siirlerde Kullanimi" baslikli bu bildirisini, Abay Milli Devlet Pedagoji Üniversitesi Türk Dünyasi Arastirmalari Vakfi Türk Dili Ve Edebiyati Bölümü ile Çukurova Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyati Bölümü tarafindan 21-26 Mayis 2007’de Almati’da düzenlenen "Kazakistan ve Türkiye’nin Ortak Kültürel Degerleri Sempozyumu"nda sundu.

 

KAYNAK http://e-gazete.anadolu.edu.tr

Read 68772 times Last modified on Cuma, 02 Nisan 2010 09:45